Koop dit boek op Bol.com

Atonement
2 stemmen
Niveau:
GENRE: coming-of-age THEMA: war
Tagged on:                         



Boekbeschrijving

Atonement

Het begin

The play – for which Briony had designed the posters, programmes and tickets, constructed the sales booth out of a folding screen tipped on its side, and lined the collection box in red crêpe paper – was written by her in a two-day tempest of composition, causing her to miss a breakfast and lunch. When the preparations were complete, she had nothing to do but contemplate her finished draft and wait for the appearance of her cousins from the distant north. There would be time for only one day of rehearsal before her brother arrived. At some moments chilling, at other desperately sad, the play told a tale of the heart whose message, conveyed in a rhyming prologue, was that love which did not build a foundation on good sense was doomed. The reckless passion of the heroine, Arabella, for a wicked foreign count is punished by ill fortune when she contracts cholera during an impetuous dash toward a seaside town with her intended. Deserted by him and nearly everybody else, bed-bound in a garret, she discovers in herself a sense of humor. Fortune presents her a second chance in the form of an impoverished doctor - in fact, a prince in disguise who has elected to work among the needy. Healed by him, Arabella chooses judiciously this time, and is rewarded by reconciliation with her family and a wedding with the medical prince on ‘a windy sunlit day in spring.’

^ Terug naar boven



Algemeen

Part One
In 1934 komt de familie Tallis bijeen in hun grote landhuis. Leon Tallis komt met zijn vriend Paul Marshall na een lange tijd weer thuis. De oudste dochter, Cecilia, is ook thuis van de universiteit. De jongste dochter, Briony, werkt aan een toneelstuk dat ze met haar nicht en haar neefjes wil opvoeren. Het lijkt een mooie dag te worden.
Maar dan ontdekt Briony iets heel vreemds (vindt ze zelf). Het lijkt erop dat haar zus Cecilia wordt lastig gevallen (aangerand?) door de Robbie Turner, de zoon van de huishoudster. Als later haar nichtje Lola in het donker van de avond wordt lastiggevallen, weet Briony het zeker: die Robbie is niet te vertrouwen. Ze neemt drastische stappen.

Part Two
Het is 1939. De Engelsen trekken zich terug uit Frankrijk om via Duinkerken terug te varen naar Engeland. Eén van de militairen is Robbie Turner. Terwijl hij rondzwerft in de omgeving van Duinkerken met een paar militairen denkt hij na over de afgelopen jaren die zijn leven zo dramatisch veranderden.

Part Three
Tijdens de oorlog werkt Briony als verpleegster in een militair hospitaal in Londen. Daar ontmoet ze de zwaargewonde Franse soldaat Luc. Door Luc realiseert ze zich allerlei zaken uit het verleden die – door haar gedrag? – zijn misgegaan.

Part Four (getiteld ‘London, 1999’)
In het vierde deel van het verhaal – een nawoord, getiteld ‘London, 1999’ – kijkt Briony op haar 77e terug op haar leven. En op wat ze in dat leven allemaal heeft gedaan. En – vooral – wat ze daarover heeft geschreven …

^ Terug naar boven

Boekinformatie

ERK Niveau:
C1

Schrijver:
Ian McEwan

Jaar van uitgave:
2001

Aantal pagina's:
372

Tijd waarin het verhaal zich afspeelt:
1934 – 1999

Plaats van handeling:
UK, het platteland en Londen; Frankrijk, het gebied rond de stad Duinkerekn

Bijzonderheden:
Een roman in drie delen (met een soort nawoord). Het eerste deel is het meest uitgebreid; dit deel heeft 14 genummerde hoofdstukken

^ Terug naar boven


Het boek - onderwerp

IS HET BOEK VOOR JOU INTERESSANT?

De roman ‘Atonement’ gaat over de hogere kringen en de lagere klassen in Engeland, maar het gaat ook over Engeland ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal geeft een goed beeld van de klassenverschillen van vóór de tweede Wereldoorlog, maar ook van de ontberingen die Britse soldaten moesten doorstaan toen ze zich terugtrokken uit Europa, en later toen ze gewond werden thuisgebracht. Voor lezers die geïnteresseerd zijn in die tijd is dit een boeiende roman.

WAT MOET JE WETEN?

‘Atonement’ beschrijft een belangrijke periode uit de Britse geschiedenis. Allereerst wordt de wereld van de hogere en de lagere klasse beschreven (in deel 1). Een wereld die langzaam lijkt te veranderen. Met name wanneer een landheer de studie van de zoon van een huishoudster betaalt en wanneer die zoon verliefd blijkt te zijn op de dochter van de landheer (een liefde die ook nog eens beantwoord lijkt te worden). In het tweede deel neemt die verandering ernstiger vormen aan: een schier onoverwinnelijk leger (dat van de Britten) wordt teruggedreven in chaos en verwarring. Een verwarring die nog groter wordt omdat soldaten tegen hun meerderen in het geweer lijken te komen wanneer die meerderen het gezag niet verdienen. Ook het derde deel van de roman benadrukt die veranderende wereld in Groot-Brittannië: een meisje van een gegoede familie doet het nuttige, maar eenvoudige en zware werk van een verpleegster.


Het boek - Moeilijkheid

DE TAAL

De woorden en de zinnen in ‘Atonement’ zijn regelmatig lastig. Er zijn lange alinea’s. Het verhaal kent weinig dialogen. De hoofdstukken zijn van een gemiddelde lengte, maar door de taal leest de roman soms traag, met name in het begin. Wanneer je als lezer de karakters iets beter kent, komt het verhaal op gang. Dan ben je waarschijnlijk ook meer gewend aan die (ogenschijnlijk) negentiende-eeuwse schrijfstijl.

DE TAAL EN HET VERHAAL

Qua taal is ‘Atonement’ een lastig te lezen verhaal. er worden veel moeilijke woorden gebruikt en de alinea’s zijn vaak lang. Het verhaal – met name het eerste deel – leest als een roman van Jane Austen. Compleet met liefdesperikelen en familie intriges op een landgoed. In het tweede deel wordt het verhaal meer een oorlogsverhaal: weliswaar met weinig oorlogshandelingen, maar met veel militair vertoon en veel geharrewar tussen militairen en rangen onderling. Dit tweede deel maakt duidelijk hoe ongeregeld en hoe paniekerig de terugtocht van de Britten uit Europa was. In het derde deel wordt die chaos en die verwarring doorgezet, maar ditmaal in een militair hospitaal in het ogenschijnlijk onaantastbare hart van Groot Brittannië, Londen. Het laatste deel wordt verteld in de woorden en de taal van een Britse dame op leeftijd. Een keurige mevrouw. Iemand die we echter niet op haar woorden kunnen vertrouwen. Want dat hebben we eerder toch ook niet kunnen doen?
Samengevat is de roman qua taal en qua verhaal een grote uitdaging. Het is een verhaal voor lezers die de Engelse taal goed beheersen en ook voor lezers die bovendien ervaring hebben met het lezen van literaire werken. Voor dit soort lezers is Atonement een heel mooie leeservaring.
Op basis van deze eigenschappen is ‘Atonement’ een boek met een literair niveau C 5c en een taal-(ERK-)niveau C1.


Schrijfstijl:

Ian McEwan is een bedreven schrijver die vaak – met minieme middelen – de spanning in een verhaal weet te houden. Dat is in ‘Atonement’ ook het geval. Eigenlijk gebeurt er niet zo veel in het begin. Maar door wat er wordt gedaan – door Briony – verlopen de levens van vrijwel alle hoofdpersonen heel anders dan je zou verwachten. Door verschillende vertelperspectieven krijg je als lezer de indruk dat je daarna langzamerhand over alles iets te weten komt. Maar toch kom je bedrogen uit: aan het eind van het verhaal blijkt dat McEwan – of is het Briony? – misschien toch de lezer bij de neus heeft gehad.
‘Atonement’t is één van de beroemdste en één van de boeiendste romans van Ian McEwan.


Het boek - het verhaal

Actie:

De roman ‘Atonement’ kent veel actie. Maar die actie is van een zeer verschillende orde. Het eerste deel is een relationeel verhaal met intriges op en rond een landhuis: verhalen over afkomst en opleiding, over liefde en afgunst, over vriendschap en onbegrip.
Deel twee is het deel waarin je echte actie verwacht: Britse militairen doen hun uiterste best om het vege lijf te redden wanneer ze rond Duinkerken dreigen te worden gevangengenomen of gedood door de oprukkende Duitse legers. In feite valt die actie nogal tegen (voor de liefhebbers van ‘echte’ oorlogsverhalen): dit deel van de roman gaat veel over gekibbel en gestuntel, veel zwerven en verdwaald raken, veel ruzie bij de militairen onderling in plaats van gevechten tegen ‘de vijand’.
Het derde deel is een – zo nu en dan – heftig verslag van het leven in een militair hospitaal: tijdens hectische momenten worden nieuwe gewonden binnengebracht.
Het laatste deel tenslotte kent weinig actie. De oude dame Briony Tallis denkt na over haar leven van vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog. In dit deel worden de losse eindjes door Briony (of liever door de verteller) aan elkaar geknoopt.

Tijd:

De delen van ‘Atonement’ spelen zich af in verschillende jaren. Het verhaal begint in 1934 op het landgoed van de familie Tallis in Surrey. Deel 2 beschrijft de terugtrekking van de Engelse troepen van het vasteland van Europa (in en om Duinkerken) in 1939. Het derde deel beschrijft een hospitaal voor gewonde militairen in 1940 in Londen. En het laatste deel, tenslotte, is een terugblik door de 77-jariger Briony, die in 1999 terugkijkt op haar leven en op wat ze toen allemaal deed.

Plaats:

De roman ‘Atonement’ speelt zich af op verschillende plekken. Deel 1 vindt plaats op een landhuis ergens op het platteland van het graafschap Surrey. Het tweede deel heeft als setting het slagveld in de buurt van de Franse stad Duinkerken, waar de Engelsen zich in 1939 met veel verliezen moesten terugtrekken tegen de oprukkende Duitsers. De laatste twee delen van het boek gaan over Londen (maar wel in verschillende perioden: tijdens de Tweede Wereldoorlog en in 1999).

Verhaallijn:

Er is één belangrijke verhaallijn in ‘Atonement’: wat zijn de gevolgen van het gedrag van Briony? Daar uit voortvloeiend zijn er andere verhaallijnen, zoals het leven van Briony tijdens de oorlog, Robbie tijdens de vlucht uit Duinkerken en Briony in de jaren negentig van de vorige eeuw. Die verschillende lijnen komen uiteindelijk op een vernuftige wijze weer bij elkaar.

Verteller:

De roman ‘Atonement’ heeft een auctoriale verteller. Deze geeft verschillende perspectieven weer en dat maakt het verhaal rijker aan betekenis. Soms beleef je het eerste deel van het verhaal vanuit het perspectief van Briony, dan weer vanuit de gedachten van Mrs Emily Tallis en soms vanuit het perspectief van de oudste dochter Cecilia. In deel 2, 3 en 4 gebeurt iets dergelijks: deel 2 wordt verteld vanuit het perspectief van Robbie, deel 3 en 4 (opnieuw) vanuit het perspectief van Briony.


Het boek - de karakters

Hoofdkarakters:

De hoofdkarakters in ‘Atonement’ zijn:
• Briony Tallis: de jongere zus van Cecilia. Zij komt uit een zeer gegoede familie die een landhuis en bedienden bezit. Als het verhaal begint (in 1934), is Briony dertien jaar oud;
• Cecilia Tallis: de 23-jarige zus van Briony; zij is verliefd op Robbie Turner;
• Robbie Turner: de zoon van de huishoudster van de familie Tallis. Hij is een toegewijde en serieuze knaap die een opleiding mag volgen die betaald wordt door Mr Tallis, de werkgever van zijn vader.

Bijfiguren:

De belangrijkste bijfiguren in ‘Atonement’ zijn:
In 1934:
• Mr Jack Tallis: de eigenaar van het landgoed in Surrey;
• Mrs Emily Tallis: zijn echtgenote;
• Leon Tallis: de zoon van Mr en Mrs Tallis;
• Mrs Grace Turner: de moeder van Robbie. Zij is de huishoudster van de familie Tallis;
• Paul Marshall: de vriend van Leon;
• Lola Quincey: het 15-jarige nichtje van Briony;
• Jackson en Pierrot Quincey: de 9-jarige neven van Briony;
• Mr Cecil en Mrs Hermione Quincey: de ouders van Lola, Jackson en Pierrot;
In  1939:
• Corporal Nettle: de vrachtwagenchauffeur uit het leger met wie Robbie in Frankrijk is;
• Corporal Mace: de korporaal uit het leger, de meerdere van Robbie;
In 1940:
• Private Latimer: een gewonde soldaat in Londen;
• Sister Drummond: een verpleegster in Londen;
• Luc Cornet: een gewonde Fransman in Londen.


Het boek - verder

Film:

De roman ‘Atonement’ is in 2007 verfilmd door de regisseur Joe Wright. De film heeft verscheiden prijzen gewonnen.

Overig:

‘Atonement’ past in de reeks McEwan-romans met een mysterie dat tot op het laatst van het boek onopgehelderd blijft (vergelijk bijvoorbeeld On Chesil Beach en Sweet Tooth). ‘Atonement’ stond op de shortlist voor de Man Booker Prize in 2001. Later werd McEwan beschuldigd van plagiaat in verband met de roman: hij zou zijn verhaal hebben gebaseerd op de memoires No Time for Romance van de schrijfster Lucilla Andrews. Toen McEwan die memoires later vermeldde in het nawoord van ‘Atonement’ werd de beschuldiging ingetrokken.


^ Terug naar boven


Auteur en Werken

Informatie over Ian McEwan.


^ Terug naar boven

Meer

Leessuggesties:

Als je dit een mooi boek vond, zou je ook kunnen lezen:
• The New Confessions van William Boyd
• The English Patient van Michael Ondaatje
• A Pale View of Hills van Kazuo Ishiguro


Citaat:
How easily this unthinking family love was forgotten. She was gliding down now, through the soupy brown light, almost to the bottom. There were no other passengers in sight, and the air was suddenly still. She was calm as she considered what she had to do. Together, the note to her parents and the formal statement would take no time at all. Then she would be free for the rest of the day. She knew what was required of her. Not simply a letter, but a new draft, an atonement, and she was ready to begin. (p.349)

Vragen over het boek:

1. In welk opzicht is het karakter en leven van Robbie veranderd door de gebeurtenissen uit 1934?
2. Waarom is het karakter Paul Marshall een sleutelfiguur in deze roman?
3. Vinden Robbie en Cecilia uiteindelijk het geluk? Waarom denk je dat?
4. In welk opzicht is het laatste deel van het boek (‘London, 1999’) misschien wel het belangrijkste deel van het boek?



^ Terug naar boven