Koop dit boek op Bol.com

Reaper Man
1 stemmen
Niveau:
GENRE: fantasy THEMA: death
Tagged on:                     



Boekbeschrijving

Reaper Man

Het begin

The Morris dance is common to all inhabited worlds in the multiuniverse.
It is danced under blue skies to celebrate the quickening of the soil and under bare stars because it's springtime and with any luck the carbon dioxide will unfreeze again. The imperative is felt by deep-sea beings who have never seen the sun and urban humans whose only connection with the cycles of nature is that their Volvo once ran over a sheep.
It is danced innocently by raggedy-bearded young mathematicians to an inexpert accordion rendering of ‘Mrs Widgery's Lodger’ and ruthlessly by such as the Ninja Morris Men of New Ankh, who can do strange and terrible things with a simple handkerchief and a bell.
And it is never danced properly.
Except on the Discworld, which is flat and supported on the backs of four elephants which travel through space on the shell of Great A'Tuin, the world turtle.
And even there, only in one place have they got it right. It's a small village high in the Ramtop Mountains, where the big and simple secret is handed down across the generations.
There, the men dance on the first day of spring, backward and forward, bells tied under their knees, white shirts flapping. People come and watch. There's an ox roast afterward, and it's generally considered a nice day out for all the family.
But that isn't the secret.
The secret is the other dance.
And that won't happen for a while yet.

^ Terug naar boven



Algemeen

Een drietal wezens (leiders? goden? – laten we hen voor het gemak ‘auditors’ noemen zoals Pratchett dat ook doet) neemt een besluit over de Dood. Death heeft de laatste tijd zo veel veranderingen doorgemaakt, dat hij moeilijk te handhaven is als Death; hij heeft zo nu en dan moeite om een persoon uit het leven te leiden en naar gene zijde te brengen. Zo lijkt het alsof hij soms gevoelens koestert voor die levende wezens. En dat kan natuurlijk niet. Daarom lijkt het de auditors beter om Death uit zijn functie te ontheffen. Zijn paard Binky mag hij houden, als dank voor bewezen diensten. Death neemt afscheid van zijn bediende Albert en hij gaat met Binky naar de bewoonde wereld.
Terwijl Death werkt vindt in de landbouwsector – onder het pseudoniem Bill Door – heeft een stokoude tovenaar op de Unseen University, Windle Poons, een zware tijd. Statistisch gezien zou hij al een tijdje dood moeten zijn. Maar er gebeurt maar niets, het doodgaan vindt niet plaats. De andere tovenaars op de Unseen University verbazen zich daar zeer over. Ook in de rest van de stad Ankh-Morpork is de situatie een beetje onduidelijk aan het worden nu er geen Dood meer is om de stervenden op te halen: onderwereldfiguren leven door tegen elke verwachting in, moorden en berovingen-met-de-dood-tot-gevolg – zoals gewoonlijk in Ankh-Morpork – vinden niet meer plaats. De auditors zullen drastische stappen moeten ondernemen.
En ondertussen werkt Death bij een boerin. Daar is alle leven alleen belangrijk als het tot voedsel kan dienen van de hongerige mens: Death/Bill Door zal een kip moeten slachten en ook – met zijn zeis – koren moeten maaien. En dat is moeilijk: hij maakt nooit iets dood wat nog leeft …

^ Terug naar boven

Boekinformatie

ERK Niveau:
C1

Schrijver:
Terry Pratchett

Jaar van uitgave:
1991

Aantal pagina's:
287

Tijd waarin het verhaal zich afspeelt:
Een fantasietijd

Plaats van handeling:
Een fantasiewereld, genaamd Discworld – op het platteland en in Ankh-Morpork

Bijzonderheden:
Discworld deel 11, een fantasy-roman zonder hoofdstukken

^ Terug naar boven


Het boek - onderwerp

IS HET BOEK VOOR JOU INTERESSANT?

De lezer moet houden van absurde verhalen over een niet-bestaande wereld. De romans van Pratchett zijn soms lastig te lezen vanwege de originele ideeën en het complexe woordgebruik, maar voor de liefhebber van intelligente fantasy is de Discworld-serie een must.

WAT MOET JE WETEN?

Pratchett veronderstelt een zekere kennis van de wereld. Zijn Discworld is weliswaar heel anders dan onze wereld, maar er zijn veel raakvlakken: er is corruptie, jaloezie, misdaad, geldzucht, carrièreplanning. Kortom, Discworld is in sommige opzichten toch ook weer net de gewone wereld. Pratchett neemt individuen, beroepsgroepen, naties (zoals de Engelsen), overtuigingen en wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen regelmatig op de hak. In ‘Reaper Man’ is dat de wetenschap, de religie, het bijgeloof van de mensen: kortom alles en iedereen die een mening heeft over de dood.
Verder gebruikt Pratchett veel literaire middelen die de ervaren lezer zal herkennen en waarderen: ironie, satire, metaforen, flashbacks, perspectiefwisselingen, enzovoort.


Het boek - Moeilijkheid

DE TAAL

De woorden in de romans van Pratchett zijn vaak moeilijk, het is regelmatig een C1-niveau. Soms zijn de zinnen lang. Hoofstukken zijn er vrijwel nooit in zijn romans.
Wel zijn er heel veel dialogen. Bovendien is het tempo van het verhaal bijzonder hoog, er is veel actie.

DE TAAL EN HET VERHAAL

De romans van Terry Pratchett over Discworld zijn zonder meer de moeite van het lezen waard: ze zijn humoristisch, origineel en ze zijn een prachtige satire op onze wereld. Maar ze zijn ook lastig om te lezen. Pratchett legt veel uit (met name aan het begin van een roman) en hij gebruikt daar vaak moeilijke woorden voor. Daarnaast maakt Pratchett gebruik van diverse literaire middelen om zijn boodschap helder te krijgen: veel vormen van humor (satire, sarcasme, kolder), beeldspraak (metaforen), tijdssprongen (flashbacks en flash forwards), interior monologues en stream-of-consciousness. Tenslotte is het fantasy: het is een genre dat slechts een selecte groep lezers zal aanspreken.
Op grond van deze karakteristieken is ‘Reaper Man’ een boek met een literair niveau C 5a en een taal-(ERK-)niveau C1.


Schrijfstijl:

Terry Pratchett schrijft soms moeilijk. Hij gebruikt ingewikkelde woorden en hij heeft interessante ideeën en filosofieën over de wereld en over de mensheid. Die filosofieën en ideeën beschrijft hij in zijn Discworld-romans. Daarnaast heeft hij een absurd gevoel voor humor: situaties worden vaak hilarisch beschreven.
Datgene wat veel lezers zal afschrikken (de hierboven genoemde kwaliteiten van Pratchett), heeft Terry Pratchett miljoenen fans voor het leven opgeleverd.


Het boek - het verhaal

Actie:

De fantasyroman ‘Reaper Man’ kent veel actie. Het verhaal begint nogal bespiegelend en het zet de lezer op een verkeerd spoor (zoals de meeste romans van Pratchett), maar al snel beginnen de avonturen. Er vinden duels plaatst tussen Death en New Death en tussen Windle en de levenskracht. Het feit dat Death zijn werk niet naar behoren doet, ontregelt de toestand (van leven en dood) op de Discworld behoorlijk.
De strijd is pas ten einde wanneer de laatste duels zijn uitgevochten (terwijl de lezer weet dat er zo weer een volgend verhaal kan komen in de schier onophoudelijke serie over Death en de Discworld).

Tijd:

De verhalen vinden plaats in een fantasietijd. Wel doet deze tijd het meeste denken aan een soort middeleeuwen: er is geen Industriële Revolutie geweest, het vervoer gaat met karren, koetsen en paarden, de post wordt soms per postduif of per albatros bezorgd, mensen en andere wezens bestrijden elkaar met zwaarden, dolken, knotsen en andere primitieve vernietigingswapens.
Er zijn geen flashbacks of flash forwards in dit verhaal. Wel is het zo dat er een karakter teruggebracht wordt in de tijd. En daarnaast is tijd bij Death altijd een moeilijk concept: hijzelf – en zijn naasten, zoals zijn dochter Ysabell en zijn bediende Albert – staan volledig buiten de tijd.

Plaats:

De roman is gesitueerd op de Discworld. Dit is een platte, ronde schijf, die, gedragen door vier olifanten, die, gedragen door een reusachtige schildpad, zich door het heelal beweegt. Wie zich te ver waagt naar de randen van de Discword (‘the Rim’), valt er geheid af.
Reaper Man’ speelt zich grotendeels af in de grote stad Ankh-Morpork, een tweelingstad aan de oevers van de vervuilde rivier Ankh, waar misdaad en corruptie welig tiert.

Verhaallijn:

Er is één belangrijke verhaallijn: Death die uit zijn functie ontheven is. Dat leidt tot complete chaos: waar kunnen de stervenden nu naar toe als er geen Dood meer is om hen weg te voeren?
Een andere (minder belangrijke) verhaallijn is die van de bejaarde, op-sterven-na-dood tovenaar Windle Poons.
In de loop van het verhaal komen de twee verhaallijnen – met nog een aantal andere lijntjes – bij elkaar tot één hoofdthema: de dood.

Verteller:

Er is een alwetende verteller. Pratchett vertelt over zijn wereld, Discworld, waarover hij in stukjes en beetjes telkens iets kwijt wil. In elk deel komen er personen uit andere verhalen terug, maar in elk deel spelen er ook unieke karakters eenmalig mee.
In ‘Reaper Man’ komt het karakter van Death duidelijk naar voren. Hoewel zijn werk nogal drastisch is – het begeleiden van stervenden van het leven naar de dood – is Death zelf niet een gewelddadig persoon. Zo doodt hij zelf nooit: hij neemt wezens mee die door ouderdom, ziekten of door – zoals heel vaak gebeurt in Ank-Morpork – moordaanslagen de dood in de ogen moeten zien. De compassie van Death blijkt duidelijk wanneer hij een kip moet slachten of wanneer hij – zoals een echte ‘reaper’ – korenaren moet maaien met zijn zeis.


Het boek - de karakters

Hoofdkarakters:

De belangrijkste karakters in Reaper Man zijn:
• Death: een gevoelloos – maar bij tijd en wijle zeer innemend – wezen. Men zou hem Reaper Man (de ‘oogster’) of The Grim Reaper (‘Magere Hein’) kunnen noemen, ware het niet dat hij zelf niet zo ‘grim’ is. Hij zou zonder gevoel moeten zijn omdat het zijn taak is om mensen en andere levende wezens te begeleiden uit dit Discworldse bestaan. Maar hoewel het een ernstig beroep is, doet hij het met compassie en met de nodige eerbied;
• Windle Poons: de oudste tovenaar aan de Unseen University. Aan het begin van het verhaal beseft hij dat zijn laatste uur al urenlang geslagen heeft.

Bijfiguren:

Er zijn talloze bijfiguren die een rol hebben in de roman:
• Tovenaars van de Unseen University, met in het bijzonder: the Archchancellor, the Bursar, the Lecturer in Recent Runes, the Dean, the Senior Wrangler, Ridcully;
• Leden van de politie van Ankh-Morpork, the Watch;
• Onderwereldfiguren in Ankh-Morpork.


Het boek - verder

Film:

De fantasyroman ‘Reaper Man’ is niet verfilmd.

Overig:

Het lijkt macaber: een verhaal over de dood. ‘Reaper Man’ is een Discworld-roman met de Dood in de hoofdrol (net als Mort), maar dat maakt het op geen enkele manier tot een naar boek. ‘Reaper Man’ zit vol humor; daarnaast gaat het over iets onafwendbaars – de dood – en daar probeert Pratchett iets aannemelijks van te maken: wat als de Dood een persoon zou zijn, hoe zou hij zich voelen in zijn werk?


^ Terug naar boven


Auteur en Werken

Informatie over Terry Pratchett.


^ Terug naar boven

Meer

Leessuggesties:

Als je dit een mooi boek vond, zou je ook kunnen lezen:
• Mort van Terry Pratchett
• His Dark Materals, Book I – Northern Lights van Philip Pullman
• A Song of Ice and Fire, Book I – Game of Thrones van George R.R. Martin


Citaat:
‘EVERY LITTLE THING NEEDS TIME. AND WHEN IT RUNS OUT, THEY DIE.’ (p.145)

Vragen over het boek:

1. Waarom heet deze roman ‘Reaper Man’? Geef meerdere verklaringen – ten minste twee – voor de titel.
2. Beschrijf het karakter Windle Poons. Geef duidelijk aan in hoeverre Pratchett erin slaagt om van deze tovenaar een persoon van vlees en bloed te maken.
3. Beschrijf het karakter Death. Geef duidelijk aan in hoeverre Pratchett erin slaagt om van deze tovenaar een persoon van vlees en bloed te maken.
4. Welke les zou Pratchett kunnen hebben bedoeld (if any) met deze roman?



^ Terug naar boven