Koop dit boek op Bol.com

Small Gods
2 stemmen
Niveau:
GENRE: fantasy THEMA: religion
Tagged on:                         



Boekbeschrijving

Small Gods

Het begin

Now consider the tortoise and the eagle.
The tortoise is a ground-living creature. It is impossible to live nearer the ground without being under it. Its horizons are a few inches away. It has about as good a turn of speed as you need to hunt down a lettuce. It has survived while the rest of evolution flowed past it by being, on the whole, no threat to anyone and too much trouble to eat.
And then there is the eagle. A creature of the air and high places, whose horizons go all the way to the edge of the world. Eyesight keen enough to spot the rustle of some small and squeaky creature half a mile away. All power, all control. Lightning death on wings. Talons and claws enough to make a meal of anything smaller than it is and at least take a hurried snack out of anything bigger.
And yet the eagle will sit for hours on the crag and survey the kingdoms of the world until it spots a distant movement and then it will focus, focus, focus on the small shell wobbling among the bushes down there on the desert. And it will leap …
And a minute later the tortoise finds the world dropping away from it. And it sees the world for the first time, no longer one inch from the ground but five hundred feet above it, and it thinks: what a great friend I have in the eagle.
And then the eagle lets go.

^ Terug naar boven



Algemeen

Brutha is een jonge, vrome en ietwat domme novice (een monnik in opleiding). Hij woont, werkt en studeert in het klooster van The Citadel van de stad Kom, de hoofdplaats van het rijk Omnia. In Omnia gelooft men in The Great God Om; beeltenissen van die god zijn vrijwel overal te zien. Iedereen gelooft: als je dat niet doen, leef je namelijk niet zo lang – de Citadel heeft beruchte martelkamers voor kleingelovigen en andere lastige figuren. Het rijk heeft meerdere leiders, maar de echte machthebber is Deacon Vorbis, Head of the Quisition.
Maar op een dag gebeurt er een klein wonder in Omnia. Een adelaar vliegt over het klooster en laat zijn prooi vallen. Deze prooi is een minuscule schildpad. En die schildpad is The Great God Om (zegt hij zelf). De vrome monnik Brutha blijkt de enige te zijn die met Om kan praten. The Great God Om besluit dat hij op reis wil naar de iets ruimer denkende gelovigen die in het rijk Ephebe wonen: filosofen en andere belangrijke denkers. Daar hoopt hij iets van zijn goddelijke macht terug te krijgen.
En Brutha mag hem daar naar toe brengen …

^ Terug naar boven

Boekinformatie

ERK Niveau:
C1

Schrijver:
Terry Pratchett

Jaar van uitgave:
1992

Aantal pagina's:
381

Tijd waarin het verhaal zich afspeelt:
Een fantasietijd

Plaats van handeling:
Een fantasieplaats: Discworld, voornamelijk de rijken Omnia en Ephebe

Bijzonderheden:
Een fantasyroman zonder hoofdstukken

^ Terug naar boven


Het boek - onderwerp

IS HET BOEK VOOR JOU INTERESSANT?

De fantasyroman ‘Small Gods’ is interessant voor degenen die een kritisch verhaal willen lezen over traditionele geloven. Het verhaal is niet zozeer spottend – wel stemt het tot nadenken. Is de Discworld rond of juist niet? Wie waren er eerder: de goden of degenen die de goden vereerden? Hoe breng je het ware geloof bij de mensen: met religieuze teksten of met het zwaard? Kortom: nog altijd helaas actuele vragen …

WAT MOET JE WETEN?

Voor het waarderen van ‘Small Gods’ is het noodzakelijk dat je stijlmiddelen als ironie en satire herkent, anders mis je heel veel in deze rijke roman. Bovendien is het handig wanneer je iets weet over de Thora, de Bijbel of de Koran.
Voor orthodoxe gelovigen of bevindelijk kerkelijke mensen is dit boek niet geschreven: ze zullen zich waarschijnlijk storen aan de satire.


Het boek - Moeilijkheid

DE TAAL

De woorden en de zinnen in ‘Small Gods’ zijn van een pittig niveau. De taal heeft vaak te maken met zaken rond het geloof: religieuze teksten, religieuze diensten en tradities, behoudende en vrijzinnige opvattingen over geloof. Kortom, soms nogal specialistisch wat de taal betreft.
Het boek heeft geen hoofdstukken. Daar staat tegenover dat de meeste alinea’s kort zijn en dat er regelmatig witregels zijn die een scènewisseling aangeven.

DE TAAL EN HET VERHAAL

De taal van ‘Small Gods’ is vaak nogal lastig.
Het verhaal is dat ook wel. Je moet iets afweten van de grote geloven (het jodendom, het christendom en de islam): er zijn verwijzingen naar profeten en kerkvaders, naar religieuze leiders en oudtestamentische figuren, naar woestijn- en pilaarheiligen en middeleeuwse denkers.
Op basis van deze eigenschappen is ‘Small Gods’ een boek met een literair niveau C 5a en een taal-(ERK-)niveau C1.


Schrijfstijl:

De fantasyroman ‘Small Gods’ is een typisch Pratchett-verhaal, compleet met veel scènewisselingen en absurde situaties. In deze roman kan Pratchett bovendien zijn kritiek kwijt op fanatieke geloven en gelovigen: de satire is zeer herkenbaar en – helaas – nog altijd zeer actueel.


Het boek - het verhaal

Actie:

‘Small Gods’ is een verhaal met veel actie. In het verhaal buitelen de vele gebeurtenissen over elkaar heen in een ogenschijnlijk niet te ontwarren kluwen avonturen; avonturen die door Terry Pratchett overigens keurig ontrafeld worden.

Tijd:

De fantasyroman ‘Small Gods’ speelt zich af in een fantasietijd. Die tijd lijkt overigens verdacht veel op onze tijd …
Dit verhaal maakt duidelijk hoe verstikkend sommige religies soms kunnen zijn, zowel voor hun aanhangers als voor de volkeren die aan deze religies worden onderworpen.

Plaats:

De setting van ‘Small Gods’ is de fantasiewereld die Terry Pratchett schiep: Discworld. Discworld is een wereld met meerdere landen en landstreken en grote en kleine steden. Het lijkt een beetje op de aarde: er zijn meren, rivieren, bergen, heuvels en bossen. Maar het land wordt omsloten door een enorme oceaan – en als je die te ver op vaart, kom je bij The Rim (zoals iedereen weet) en als je daar verder zou willen varen, val je van de Discworld af. Want – opnieuw zoals iedereen weet – de Discworld is een platte schijf – ‘disc’ – die door vier olifanten gedragen wordt die op hun beurt op het schild van de enorme schildpad Great A’Tuin staan. Deze schildpad wandelt door het heelal.
Deze roman, ‘Small Gods’, speelt zich voornamelijk af in de rijken Omnia en Ephebe: twee kleine rijken die aan de woestijn en aan de zee grenzen. Omnia is een rijk dat geregeerd wordt door een fanatieke religieuze aanhang die hun godsdienst – en hun wil – het liefst opleggen aan elk ander rijk. Ephebe is meer een democratisch rijk (ondanks de slaven en de leider – die The Tyrant wordt genoemd) waar filosofen en andere vrijdenkers de politiek bepalen.

Verhaallijn:

Er is één belangrijke verhaallijn in ‘Small Gods’: welke invloed hebben de goden op het reilen en zeilen van de inwoners van de Discworld?

Verteller:

De roman ‘Small Gods’ heeft een auctoriale verteller.


Het boek - de karakters

Hoofdkarakters:

De hoofdkarakters in ‘Small Gods’ zijn:
• Brutha (‘The Chosen One’): een 18-jaar oude, ongeletterde en nogal onnozele monnik. Zijn oma heeft hem naar het klooster gestuurd waar hij eenvoudig handwerk verricht. Brutha heeft echter twee bijzondere kwaliteiten: hij onthoudt alles wat hij ziet (niet alleen interieurs van gebouwen, maar ook complete geïllustreerde boeken) en hij kan als enige sterveling spreken met de Great God Om;
• The Great God Om: een minuscule schildpad. Hij is officieel de hoofdgod van het rijk waar hij gedropt wordt (Omnia), maar dat is moeilijk voor te stellen: niemand verstaat hem (behalve Brutha) en hij is onmachtig in plaats van almachtig;
• Deacon Vorbis of the Quisition: de werkelijke machthebber van het klooster. Hij is kil en gewetenloos en hij bepaalt wie gestraft zal worden in de kelders onder de Citadel.

Bijfiguren:

De belangrijkste bijfiguren in ‘Small Gods’ zijn:
Inwoners van The Citadel in de stad Kom, de hoofdstad van Omnia:
• The Cenobiarch: de officiële religieuze leider van de Citadel. Hij leidt wel religieuze diensten, maar niemand hoort of ziet verder veel van de bejaarde leider;
• The Abbot: de 493e abt van het klooster;
• Novice Master Brother Nhumrod: de instructeur van de monniken-in-opleiding. Hij is streng maar rechtvaardig;
• Brother Lu-Tze: een bejaarde en eenvoudige monnik (die al meer dan duizend jaar oud is);
• Brother Sasho: de voormalige secretaris van Deacon Vorbis;
• Brother Preptil: de muziekleraar van de monniken;
• Brother Murduck: een wijze monnik die veel reisde. Als het verhaal begint is hij dood. Toch is hij belangrijk voor het verhaal: hij schijnt vermoord te zijn door de Ephebians – een reden om dat volk eens een lesje leren;
• Brother Whelk: de docent Comparative Religion van het klooster;
• Deacon Cusp: the inquisitor;
• Bishop ‘Deathwish’ Treem: een hoge geestelijke;
• General Iam Fri’it: een militair leider die de Citadel moet verdedigen;
• Bishop Drunah: secretaris van het congres van Iams;
• Sergeant Simony: een militair die de kloosterlingen beschermt en begeleidt;
• Private Dervi Ichlos: een soldaat eerste klas van de paleiswacht van het klooster;
• Sergeant Fergmen: een collega en assistent van Sergeant Simony.
Inwoners van de stad Kom, de hoofdstad van Omnia:
• Mr Dhblah (‘Cut-Me-Own-Hand-Off-Dhblah’): een verkoper en producent van allerhande etenswaren die niet altijd over de houdbaarheidsdatum zijn.
Inwoners van Ephebe:
• Didactylos the Ephebian: een belangrijke denker en filosoof. Hij heeft veel geschreven over de Disc en over hoe en waar zij beweegt. Didactylos voorziet in zijn dagelijkse bestaan door met zijn neef voorspellingen en bezweringen te verkopen;
• Urn: de oomzegger van Didactylos, tevens zijn collega (van het bureau ‘Practical Philosophers’);
• Aristocrates: de secretaris van The Tyrant;
• The Tyrant: de bestuurder van de stad. Zo’n tiran wordt eens per vijf jaar democratisch gekozen; daarna is men hem zat: er komen nieuwe verkiezingen omdat de burgers behoefte hebben aan een nieuwe tiran;
• Xeno, Ibid: filosofen uit Ephebe.
Anderen:
• Death: de Dood die overal en nergens aanwezig kan zijn. Hij is misschien wel het belangrijkste karakter uit de Discworld: een aangenaam persoon met een onaangenaam beroep (maar ja, iemand moet het doen);
• The Librarian: de bibliothecaris van de Unseen University in Ankh Morpork. Ooit was hij een orang-oetan;
• St (Sevrian Thaddeus) Ungulant: een heilige uit de woestijn. Hij heeft eigenlijk alleen maar contact met zijn metgezel Angus;
• Goden en godinnen: Io (the God of Thunder), Queen of the Sea, P’Tang P’Tang, The God of the Sun, The Newt God, The Solar God;
• Legerleiders: Dasta Benj, Borvorius, Rham-ap-Efan, Argavisti.


Het boek - verder

Film:

De roman ‘Small Gods’ is niet verfilmd.

Overig:

De fantasyroman ‘Small Gods’ heeft heel veel verwijzingen naar de grote godsdiensten uit het Midden-Oosten: het jodendom, het christendom en de islam. Zo wordt er verteld over profeten die de woestijn in trekken en die daar hun heilige teksten vandaan halen, er zijn door de kerk – in dit geval het klooster – geautoriseerde martelkamers (de Inquisitie), er zijn pilaarheiligen en zieners, heilige plaatsen met relikwieën en afgoden. Ook wordt er een soort Adam en Eva-verhaal verteld en er is een soort Jona-figuur die in het water geworpen moet worden om de goden gunstig te stemmen.
Tenslotte zijn er ook regelmatig verwijzingen naar historische of mythische figuren: Descartes (‘We think, therefore we am’), Galilei (‘Nevertheless, The Turtle Moves!’), Sartre (‘YOU HAVE PERHAPS HEARD, he said, THAT HELL IS OTHER PEOPLE?’) en de Vliegende Hollander.


^ Terug naar boven


Auteur en Werken

Informatie over Terry Pratchett.


^ Terug naar boven

Meer

Leessuggesties:

Als je dit een mooi boek vond, zou je ook kunnen lezen:
Men at Arms van Terry Pratchett
• ‘The Spire’ van William Golding
• ‘God Knows’ van Joseph Heller


Citaat:
‘What sort of place is Ankh?’
‘A city of a million souls,’ said the voice of Om, ‘many of them occupying bodies. And a thousand religions. There’s even a temple to the small gods! Sounds like a place where people don’t have trouble believing things. Not a bad place for a fresh start, I think. With my brains and your … with my brains, we should soon be in business again.’ (p.222)

Vragen over het boek:

1. Waarom is The Great God Om zo vaag over zijn verleden?
2. Wat zijn de belangrijkste kwaliteiten van Brutha (die hem en vele anderen het leven redden)?
3. Waarom is het belangrijk dat Deacon Vorbis zo lang mogelijk in leven wordt gehouden?
4. Wat is het belang van Didactylos voor het rijk Omnia geweest?



^ Terug naar boven